Zawartość

ścieżki poznawcze

Ścieżka edukacyjna Hvozdnice

Przyrodniczą rezerwacją Hvozdnice przechodzi Ścieżka edukacyjna Hvozdnice. Nazwana jest według rzeki, która przepływa terenem między Dolními Životicemi i Oticemi swoim nieregulowanym korytem koło stawów Slavkovskich. Zachowana tu ostatnia resztka lasów łęgowych na Opavsku, gdzie do dzisiaj można obserwować procesy formowania koryt przepływu. Łęg jest najładniejszy wiosną, kiedy kwitą statysiące białych sasanek, zapalic i mnóstwo innych wiosennych roślin. Śpiewem swoje teritorium oznaczają drozdy, kosy,gajówki, wilgi. Wystarczającą ilość potraw ma tutaj zimorodek, który sobie dla swoje gniazda wykopuje nory do ścian meandrów. Badania potwierdziły przytomność żab krótkonogich, zielonych żabek, traszki grabieniastej i hybryda końki ogólnej i żółtobrzuchej. Między drzewa charakterystyczne lasa łęgowego należy lipa, dąb letni lub zimowy, wiąz i grab, jawor, topol, wierzba lub jesion.
Dostępność w ciągu całego roku, piechotą, na rowerze.

Ścieżka edukacyjna Moravice

Ostroh, na którym stoi ruina zamka Vikštejna z 1. połowy 13. wieku, jest ciekawym przyrodniczym i historycznym terenem. Rozkłada się w centralnej części Parku przyrodniczego Moravica. Interesujący jest zwłaszcza meandr rzeki Moravicy w Dolinie Anny. Z Doliny Anny aż do zamka prowadzi 1200 m długa ścieżka edukacyjna. Charakterystycznymi drzewami w okolicach ścieżki są buk leśny, grab i wiąz szorstki. Przy odrobinie szczęścia można zauważyć zwierzęta jakimi są rogacz jalonek, salamander plamisty, wiewiórka, kuna, sarna. Z ptaków można widzieć myszołów leśny, sowy, leśny kowalik, kruka dużego, dzięcioła dużego, grubodzióba lub sroke . Na tabelach informacyjnych Ścieżki edukacyjnej dowiedzą się Państwo informacje o parku przyrodniczym i o konkretnym terenie, którym przechodzicie.
Dostępność: zalecano tylko latem i tylko piechotą

Chuchelenský las – ścieżka edukacyjna

Oznaczona ścieżka edukacyjna zaczyna się i kończy w Borowej i ma długość ok. 6km. Umożliwia spacer po lesie, można zatrzymać się na dwóch miejscach odpoczynku – na jednym z nich, nazywanym
Pinkadélko znajduje się źródło potoku Zbojnička. Podczas przechadzki, dzięki tablicom informacyjnym, można zapoznać się z fauną i fl orą lasu.

Diagnostyczna Ścieżka Zdrowia

Diagnostyczna ścieżka zdrowia w Bělé. Gmina Bělá, dzięki wsparciu finansowemu fundacji Nadace OKD w wysokości 200 000 CZK, rozpoczęła realizację pierwszego etapu projektu Diagnostyczna Ścieżka Zdrowia, którego koszty sięgają 307 tys. CZK. Celem projektu jest zapewnienie szerokim warstwom społeczeństwa nowego, alternatywnego sposobu spędzania wolnego czasu. Po dwóch miesiącach intensywnej pracy zakończony został pierwszy etap projektu. Po otwarciu ścieżka służyć będzie wszystkim miłośnikom przebywania na świeżym powietrzu, wśród piękna przyrody. Prowadząca przez urozmaicony teren ścieżka stanowi dla każdego zwiedzającego sposobność sprawdzenia swojej kondycji fizycznej. Każdy sam wybiera swoje tempo, a dla osób starszych przygotowano umieszczone w połowie szlaku, stylowe leśne ławeczki ze wspaniałym widokiem na niczym niezmącony krajobraz. Po realizacji drugiego etapu i oddaniu do użytkowania całej 1280-metrowej ścieżki, osoby pragnące w prosty sposób sprawdzić swoją kondycję będą mogły się przekonać, czy potrzeba im więcej treningu, czy są odpowiednio sprawne, równocześnie spędzając przyjemne chwile w środowisku lasu. Diagnostyczna ścieżka zdrowia rozpoczyna się koło baseników Priessnitza, biegnąc dalej skrajem lasu Pavlačka, po czym po przejściu 650 m, w najwyżej położonym miejscu ścieżki, turysta znajduje wspomniane już ławeczki. Może wtedy z nich skorzystać lub wyruszyć z powrotem. Po zakończeniu drugiego etapu, a tym samym całej ścieżki, z trasy będzie można korzystać w obu kierunkach.

Ścieżka dydaktyczna "Wokół Vřesiny"

Ścieżka dydaktyczna "Wokół Vřesiny" położona jest mniej więcej 15 km na północny zachód od Ostrawy, pod miejscowością Vřesina w regionie opawskim. Ścieżka przeznaczona jest dla małych i dużych. Prowadzi przez znajdujące się w Rezerwacie Przyrody Dařenec grądy subkontynentalne, a następnie aleją drzew owocowych aż do "Dołu wodnego". Znajduje się tam źródełko i torfowisko leśne. Na stanowisku tym zadomowiło się również kilka gatunków storczyków, bacznemu spojrzeniu zwiedzającego nie umkną też rzadkie gatunki zwierząt, jak na przykład borsuk. Na ścieżce znajduje się również liczące pięćset lat drzewo nazywane Dębem Mechtyldy, z którym związanych jest kilka legend. Rzadkie drzewo nosi imię prawnuczki Marii Teresy, hrabiny Mechtyldy Zinnenberg Lichnowskiej. U jego korzeni leży pochodzący z okresu zlodowacenia skandynawskiego duży głaz narzutowy z granitu szwedzkiego, na którym wygrawerowano imię hrabiny - Mechtilden Eiche. Zwiedzający mogą korzystać z rozmieszczonych na całym obszarze 6 dużych tablic informacyjnych, 2 mniejszych tablic, strzałek, kierunkowskazów i oznakowanej ścieżki. Z pewnością docenią oni również praktyczność umieszczonych nad źródełkiem dwu nowych ławeczek ze stołem lub drewnianych stopni i poręczy.

Ścieżka dydaktyczna fortyfikacji czechosłowacich

Wybudowana w latach 1935 - 1938, wzdłuż ówczesnej granicy z Niemcami, linia fortyfikacji czechosłowackich składała się z położonych na terenie dzisiejszej Opavy 18 twierdz oraz ponad 140 małych twierdz. W maju i wrześniu 1938 zostały one zajęte przez pragnących bronić ojczyzny żołnierzy czechosłowackich. Po podpisie układu monachijskiego musieli oni opuścić fortyfikacje bez walki. W czasie okupacji Niemcy wykorzystywali część fortyfikacji do ćwiczeń. Podczas operacji morawsko-ostrawskiej w kwietniu i maju 1945 roku, wykorzystali oni wiele obiektów w rejonie opawskim do obrony przed atakami Armii Czerwonej i jednostek Armii Czechosłowackiej. Prowadząca wokół poszczególnych obiektów twierdz ścieżka dydaktyczna oznakowana jest kolorem zielonym a jej długość wynosi ok. 6,5 km. Ścieżka przeznaczona jest zarówno dla pieszych, jak i do turystyki rowerowej. Prowadzi ona od samodzielnego fortu piechoty MO-S 16 "Rozcestí", wokół następnych obiektów fortyfikacji lekkich i ciężkich, przez Kompleks Fortyfikacji Czechosłowackich w Hlučíně-Darkovičkách, kończąc przy bunkrze MO-S 24 "Signál". Na trasie ścieżki podziwiać można różne rozwiązania budowlane obiektów, dokumentujące rozwój czechosłowackich fortyfikacji. Niektóre obiekty na ścieżce dydaktycznej umożliwiają również obejrzenie wnętrz, co jest zasługą klubów wojskowo-historycznych, które zaczynają remontować poszczególne forty .
Opis poszczególnych twierdz:
MO-S 16 „Rozcestí“
Jeden z czterech fortów ostrawskiego odcinka fortyfikacji, których budowa została dokończona. Zamierzano umieścić na nim wieżę obrotową uzbrojoną w podwójny ciężki karabin maszynowy. Wejście do fortu zostało zabetonowane. Lokalizacja: po lewej stronie drogi z Markvartovic do Šilheřovic, tuż przed zakrętem na Darkovičky Typ: bunkier piechoty. Data betonowania: 07.12.1936 r. Odporność: klasa III
MO-S 17 „Štipky“
Bunkier zamierzano uzbroić w moździerz kazamatowy kalibru 9 cm, po którym zachowana została potężna strzelnica w kondygnacji tylnej, pod prawym pomieszczeniem strzeleckim. Całość bunkra została zniszczona olbrzymim wybuchem, w którym Armia Czerwona po wojnie wysadziła w powietrze zdobytą amunicję. Co ciekawe, obiekt ten jako jedyny na ostrawskim odcinku fortyfikacji maskowany był farbą i drucianymi siatkami maskującymi z kolorowymi łatami z juty. Pozostałe obiekty pomalowane były na czarno, jako że spodziewano się wszczęcia walk ze strony Niemców w godzinach nocnych lub wczesnym rankiem. Obiekty usytuowane na odcinkach leśnych dodatkowo maskowane były przy pomocy gałęzi lub opartych o nie drzewek.
Lokalizacja: w odległości 70 m po lewej stronie drogi z Darkoviček do Šilheřovic, niedaleko za zakrętem na Hať Typ: bunkier piechoty. Data betonowania: 09.09.1936 r. Odporność: klasa II
MO-S 18 „Obora“
Fort z kaponierą pojedynczą, któremu dzięki remontowi wnętrz przywrócono stan z roku 1938. Obiekt posiada oryginalne strzelnice. Fort ten jest jednym z dwóch na odcinku ostrawskim, w których z jakichś powodów nie zostały one wyrwane. Wnętrze fortu pozostaje zamknięte dla zwiedzających, służąc jako depozyt i zaplecze techniczne mieszczącemu się w sąsiednim MO-S-19 „Alej“ muzeum.
Lokalizacja: po prawej stronie drogi z Darkoviček do Ludgeřovic. Typ: bunkier piechoty. Data betonowania: 03.08.1936 r. Odporność: klasa II
MO-S 19 „Alej“
Fort piechoty z kaponierą podwójną, usytuowany na prawym skrzydle planowanej twierdzy Orzeł. Należy do tworzącej całość grupy fortów o III klasie odporności, co podyktowane było wielką liczbą znajdujących się na tym odcinku dróg, prowadzących od granicy wgłąb kraju. W połowie lat osiemdziesiątych fort poddano gruntownej renowacji, przywracającej mu stan z 1938 roku. W forcie znaleźć można wszystkie rodzaje broni używanej w tym roku, w tym również rzadki podwójny ciężki karabin maszynowy osadzony na łożu oraz odtworzone działo przeciwpancerne wz. 36 kalibru 4,7 cm (broń L1), obecnie w Czechach w liczbie zaledwie dwóch egzemplarzy. Przy specjalnych okazjach na terenie muzeum urządzane są historyczne pokazy walk.
Lokalizacja: po lewej stronie drogi z Hlučína do Šilheřovic, za miejscowością Darkovičky Typ: bunkier piechoty. Data betonowania: 27.08.1936 r. Odporność: klasa III
MO-S 20 „Orel“
Dzieło forteczne, które miało wejść w skład zespołu twierdzy Orzeł. Ponieważ budowy twierdzy nie przewidywano w bliskiej przyszłości, fort ten wybudowano, aby zamknąć lukę w linii izolowanych bunkrów piechoty. W jego wnętrzu znajduje się szyb ze schodami, którymi obiekt miał zostać połączony z podziemiem. Na dnie szybu znajduje się studnia kopana. Wnętrze fortu pozostaje niedostępne. Wejście zostało zamurowane.
Lokalizacja: po lewej stronie drogi z Darkoviček do Darkovic, dostępny od muzeum MO-S 19 "Alej" po utwardzanej drodze polnej, biegnącej koło fos i przeszkód przeciwpancernych. Typ: bunkier piechoty. Data betonowania: 11.12.1936 r. Odporność: klasa IV (najwyższa)
MO-S 21 „Jaroš“
Bunkier piechoty z kaponierą podwójną, usytuowany na lewym skrzydle niedobudowanej twierdzy Orzeł. Strzelnice nie są zabetonowane. Fosy ochronne są częściowo zasypane. Wejście do obiektu zostało zamurowane. Na ścianie tylnej znajdują się schody prowadzące do korytarza w forcie. Na położonym nad schodami pomoście znajduje się strzelnica służąca do ochrony wejścia. Obiekt otoczony jest z obu stron pozostałościami fosy przeciwpancernej, która zachowała się w dobrym stanie.
Lokalizacja: na polu między drogami Darkovičky – Vřesina a Darkovičky – Darkovice. Typ: bunkier piechoty. Data betonowania: 24.09.1936 r. Odporność: klasa III
MO-S 22 „František“
Bunkier piechoty z kaponierą podwójną, usytuowany na lewym skrzydle, na lekkim pofałdowaniu terenu. Strzelnice broni głównej zostały wyrwane, a w ich miejscu umieszczono pod koniec wojny niemieckie strzelnice z samego niezbrojonego betonu. Obecnie strzelnice są zabetonowane. Zabetonowano również wejście z oryginalną kratą. Fosy ochronne wypełnione są po brzegi odpadami. Bunkier posiada nietradycyjnie wykonane schody prowadzące na kondygnację tylną. Nie zostały one, jak zwykle, umieszczone za korytarzem, na ścianie czołowej obiektu, ale znajdują się na ścianie tylnej w specjalnym pomieszczeniu, do którego prowadzi również wejście do obiektu. Na położonym nad schodami niewielkim pomoście znajduje się strzelnica, służąca do ochrony wejścia.
Lokalizacja: po prawej stronie drogi z Darkoviček do Vřesiny. Typ: bunkier piechoty. Data betonowania: 06.10.1936 r. Odporność: klasa III
MO-S 23 „Chlupáč“
Potężny bunkier piechoty z kaponierą podwójną, wyposażony w usytuowaną w miejscu o dalekiej widoczności wieżę obrotową do karabinów maszynowych, przeznaczony do obrony lewego skrzydła twierdzy Orzeł. Na bunkrze umieszczony był pancerny artyleryjski dzwon obserwacyjny, z którego korzystały załogi artylerii fortecznej. Znajdujące się pod betonem strzelnice broni głównej położone są względem siebie pod kątem prostym. Obiekt dostępny jest bez ograniczeń przez normalne wejście.
Lokalizacja: w małym lasku na grzbiecie wzniesienia, po prawej stronie drogi z Darkoviček do Vřesiny. Typ: Bunkier piechoty. Data betonowania: 01.12.1936 r. Odporność: klasa III
MO-S 24 „Signál“
Bunkier piechoty z kaponierą podwójną i trzema dzwonami. Ciężkie karabiny maszynowe ostrzeliwały z kopuły przestrzeń w kierunku wysuniętego fortu MO-S-23 "Chlupáč", działo przeciwpancerne chroniło obszar zapór przed sąsiednim MO-S-22 "František", natomiast moździerz ostrzeliwał płytkie zagłębienia w przedpolu oraz w miejscu niewybudowanej twierdzy Orzeł. Całą przestrzeń dzielącą bunkier od jego sąsiada po prawej zajmowała widoczna do dziś w rzeźbie terenu fosa przeciwpancerna. Wejście do obiektu zostało zamurowane. Wnętrze bunkra zostało zniszczone prawdopodobnie wskutek mającego tam miejsce wybuchu. Ładunek wybuchowy bez reszty zniszczył korytarzyk obiektu, przebijając nawet strop kondygnacji tylnej. Ciekawym elementem bunkra są pozostałości windy, służącej do zaopatrywania moździerza w amunicję (po prawej stronie od wejścia).
Lokalizacja: należy udać się drogą, skręcającą koło MO-S-22 z trasy Darkovičky-Vřesina w lewo. W momencie wejścia drogi w las fort staje się widoczny po jej prawej stronie. Typ: bunkier piechoty. Data betonowania: 24.10.1936 r. Odporność: klasa III

Ścieżka dydaktyczna Landek

Wzniesienie Landek położone jest u zbiegu rzek Odry i Ostravicy na północnozachodnich obrzeżach Ostrawy, terenach katastru obwodów miejskich Petřkovice i Koblov. Narodowy Pomnik Przyrody Landek otworzył w 1976 roku przyrodniczą ścieżkę dydaktyczną z 9 przystankami, znaną z charakterystycznego ukształtowania geologicznego, powierzchniowych odsłonięć pokładów węgla, ekosystemów leśnych, jak również swoistej flory i fauny. W 1985 roku ścieżkę uzupełniono o 1. część górniczej ścieżki dydaktycznej. Obszar ten jako pierwszy w rejonie ostrawskim stał się miejscem systematycznej działalności w celu wydobycia węgla. W historii wydobycia węgla najbardziej znaną była kopalnia Anselm. NPP Landek skupia na swoim terenie liczne interesujące zabytki. To tutaj znaleziono szczątki osady łowców mamutów, wraz z wykonaną z hematytu figurką Wenus z Petřkovic, oraz ślady świadczące o wykorzystywaniu węgla kamiennego przez jej mieszkańców. Na szczycie pagórka znaleziono także szczątki palisad drewnianych grodu słowiańskiego. Na powierzchni widać tu odsłonięcia utworów karbonu produktywnego, dzięki czemu możemy sobie wyobrazić, jak wygląda węgiel na Słońcu. Zwiedzający mogą wyruszyć po ścieżce dydaktycznej oraz skorzystać z wybudowanej na szczycie pagórka, nowej drewnianej wieży widokowej.
Górnicza ścieżka dydaktyczna
Projekt ścieżki górniczej opracowano w 1985 roku. Część ścieżki przebiega równolegle do ścieżki przyrodniczej, w pewnym stopniu pokrywając się z zielonym szlakiem turystycznym, prowadzącym po grzbiecie Landeka, między miejscowościami Petřkovice i Koblov. Ścieżka górnicza prowadzi wzdłuż odsłonięć skalnych najstarszych warstw węglonośnych karbonu, w których widoczne są odsłonięcia powierzchniowe pokładów węgla, zbliżając się do niektórych ze wspomnianych wyjść starych wyrobisk kopalnianych. Całość ścieżki górniczej składa się z 3 etapów. Etap pierwszy dzieli się ponadto na tzw. gałęzie północną i południową. Gałąź południowa prowadzi od przystanku komunikacji miejskiej Pod Landekem, prowadząc główną drogą dojazdową wzdłuż bloków skalnych z odsłonięciami najstarszych warstw węglonośnych utworów karbonu, z pokładami węgla należącymi do pasa petřkovickiego, następnie ścieżka prowadzi wzdłuż dawnych wyjść sztolni. Miejsca te położone są na działkach prywatnych i wobec tego niedostępne dla zwiedzających.
Gałąź północna bierze swój początek na tym samym przystanku komunikacji miejskiej, co południowa, na wprost oznakowanego wyjścia dawnej sztolni dziedzicznej Kleinpeter.
Idąc gałęzią południową (rozpoczynającą się przy głównej tablicy orientacyjnej) starą drogą biegnącą po południowym zboczu Landeka, dochodzimy do 5 dawnych sztolni oraz dwóch szybów, natrafiając równocześnie na jedyne w swoim rodzaju odsłonięcia utworów karbonu z pokładami węgla. Trasa kończy się pod kopalnią Masaryk I.. Gałąź północna (biegnąca w kierunku północnym od tablicy orientacyjnej poło kapliczki, na wprost wyznaczonego wyjścia z dawnej sztolni dziedzicznej Kleinpetr) biegnie, wraz ze ścieżką przyrodniczą, w kierunku od landeckiego parku leśnego, udostępniając osiem dawnych szybów. Koniec trasy znajduje się w Koblovie.
Drugi etap ścieżki biegnie przez teren Muzeum Górnictwa, obejmując zwiedzanie dostępnych sztolni Franciszek i Albert oraz przechodząc koło wyjść dawnych sztolni Teresa, Štolní, Poustevník, Nový, Wilhelmina, Neočekávaný i Juliana, zlokalizowanych na odcinku najstarszych pokładów, które wydobywane były w najdawniejszych początkach działalności górniczej pod Landekiem. Ścieżka kończy się przy wschodnim ogrodzeniu terenu muzeum.
Trzeci, najważniejszy etap prowadzi starą drogą górniczą biegnącą po południowowschodnim zboczu Landeka, przedstawiając jedyne w swoim rodzaju utwory karbonu pasu petřkovickiego i dolnej części hrušovskiego, z widocznymi zaburzeniami i załamaniami tektonicznymi. Etap ten rozpoczyna się przy wschodnim ogrodzeniu terenu muzeum, tym samym w miejscu zakończenia etapu drugiego. Zachowane na ścieżce odsłonięcia pokładów węgla są dziś unikatem w skali europejskiej. Obszarom tym jako pierwszym na Landeku, bo już w 1966 roku, nadano ówczesny status "chronionego dzieła przyrody".
Przyrodnicza ścieżka dydaktyczna
Pierwotne ścieżki dydaktyczne - przyrodniczą oraz historyczną - połączono w 1990 roku w jedną ścieżkę dydaktyczną, wznowioną i poszerzoną w 1994 roku przez Instytut Ochrony Przyrody w Ostrawie. Ścieżka biegnie po grzbiecie Landeka, zatrzymując się w miejscach o znaczeniu historycznym, przyrodniczym lub krajobrazowym. W miejscach tych umieszczono tablice informacyjne.

Szlaki Hájeckimi chodnikami

Szlaki Hájeckimi chodnikami są o długości 9 km i chodzi o średnio trudne trasy, zawiera sześć przystanków na ważnych miejscach gminy i w jej bliskiej okolicy. Zaczyna się i kończy u stacji kolejowej Háj ve Slezsku i w roku 1998 ją zbudował hajecki oddział harcerski. Ścieżka przechodzi koło pomnika pisarza Vladislava Vančury i prowadzi do wojskowej twierdzy Padařov, która jest częścią rozległego obwarowania zbudowanego przed 2. wojną światową, która miała za cel obronę republiki. Prowadzi także przez pamiętne miejsce Ślązaków Ostrą hůrke, gdzie zostały organizowane duże obozy. Doliną Čertův młyn przez szczyt Těškovice schodzi się do miejscowej części Háje Chabičova i prowadzi zpowrotem na linie kolejowe.

Wejście na Břidlicovą stezkę (Ścieżkę Łupkową) w Svatoňovicach

Břidlicová stezka (Ścieżka Łupkowa) stanowi poszerzenie ekspozycji przyrodniczej dostępnego dla publiczności Muzeum břidlice (Muzeum Łupka) w Budišovie nad Budišovkou.
Wejście na trasę edukacyjną jest oznaczone już od stacji kolejowej. Długość trasy wynosi ogółem 33 km, jednak można ją sobie skrócić, korzystając z kilku oznaczonych łączników. Wprost w terenie, dzięki umieszczonym w nim tablicom informacyjnym, można zapoznać się z historią wydobycia łupliwego łupka iłowego i ze specyficznymi warunkami przyrodniczymi oraz topografią miejscowości, przez które trasa prowadzi. Zobaczyć można kilka starych wyrobisk górniczych, hałdy łupka oraz jeziorka w zalanych jamach wydobywczych. Trasa jest oznakowana malowanymi znakami i kierunkowskazami turystycznymi.